Geçici İş Göremezlik Ödeneğinin Hesaplamasında Yapılan Yanlışlık

GEÇİCİ İŞ GÖREMEZLİK ÖDENEĞİNİN HESAPLAMASINDA YAPILAN YANLIŞLIK

22.04.2021 tarihli ve 31462 sayılı Resmi Gazete yayımlanarak yürürlüğe giren 15.04.2021 tarihli ve 7316 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 9 uncu maddesi ile 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 17 nci maddesinde değişiklik yapılmıştır.

Yapılan düzenleme ile; İş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık hallerinde verilecek ödeneklerin veya bağlanacak gelirlerin hesabına esas tutulacak günlük kazanç “ analık ve hastalık halinde iş göremezliğin başladığı tarihten önceki oniki aydaki 80 inci maddeye göre hesaplanacak prime esas kazançlar toplamının, bu kazançlara esas prim ödeme gün sayısına bölünmesi suretiyle hesaplanır” , “iş göremezliğin başladığı tarihten önceki son bir yıl içerisinde 180 günden az kısa vadeli sigorta primi bildirilmiş olanlara hastalık ve analık halinde ödeneğe esas tutulacak günlük kazanç, iş göremezliğin başladığı tarihteki günlük prime esas kazanç alt sınırının iki katını geçemez.” şeklinde hüküm getirilmiştir.

Kanun koyucu bu sigorta kolları bakımından kanun hükmündeki son üç ay içindeki ifadesini son on iki ay şeklinde değiştirerek art niyetli uygulamalar ile kurumdan fazla iş göremezlik ödemesi alınmasını engellemeyi amaçlamıştır.

Söz konusu kanun hükmüne ilişkin değişikliğin yürürlük tarihi de yine kanunun yayım tarihi yani 22 Nisan 2021 tarihi olarak öngörülmüştür.

Sosyal Güvenlik Kurumu konuyla ilgili yayınlamış olduğu 2021/3 sayılı genelgesinde, “Kanunun yürürlük tarihinden sonra analık ve hastalık halleri nedeniyle ödeneğe hak kazanılmış istirahat raporlarına ödenecek olan geçici iş göremezlik ödeneğinin hesaplanmasında yeni hükümler uygulanacaktır.” şeklinde karar almıştır. Kurumdan fazladan geçici iş göremezlik parası alınmasını önlemek bakımından analık ve hastalık sigorta kollarından rapor alınmış olduğu tarihten önceki son üç ay yerine on iki aylık ortalamaya bakılarak günlük kazancın tespit edilmesine karşı herhangi bir itirazımız bulunmamakta olup, itiraz ettiğimiz husus geçici iş göremezlik ödemesine ilişkin hesaplamanın kanunun yürürlük tarihinden önceki süreye ilişkin istirahatlerde kanun değişikliğinden önce olduğu gibi, yürürlük tarihinden sonraki süreyi kapsayan istirahatlerde ise yeni hükümlere göre yapılmamasıdır.

Sosyal güvenlik kurumu tarafından geçici iş göremezlik kazancına hak kazanma tarihi olarak raporun bittiği günü takip eden gün kabul edildiğinden, kanunun değişikliğinden önce başlayıp kanun değişikliğinin yürürlük tarihini veya daha sonra biten raporlarda hak kazanma tarihi yeni kanunun yürürlük tarihi veya yürürlük tarihinden sonra olduğundan yeni hükümlere göre iş göremezlik ödeneği hesaplanacaktır.

Örneğin kanunun yürürlük tarihi olan 22 Nisan tarihinden 10 gün önce istirahati başlayan bir sigortalının geçici iş göremezlik ödeneğine hak kazandığı gün 22 Nisan veya daha sonraki bir tarih olması halinde raporlu olunan 9 veya 10 günlük sürenin kanunun yürürlük tarihinden önceki süreye ait olmasının herhangi bir önemi bulunmamakta ve yeni hükümlere tabi tutulmaktadır.

Bize göre sigortalı raporun bittiği günü takip eden gün itibariyle geçici iş göremezlik ödeneğine hak kazanmayıp raporlu olduğu her gün itibariyle geçici iş göremezlik ödeneğine hak kazanmaktadır. Tıpkı alınacak prim ve yapılacak olan ödemelere esas olmak üzere belirlenen günlük prime esas kazanç tutarının belirlemesinde olduğu gibi. Sigortalılık gün itibariyle kazanılmış olduğundan yani sigortalılık başlangıcından yani sigortalının işe giriş tarihinden itibaren sigortalılık onuncu gün başlamadığından bu hesaplamanın da her gün iş göremezliğe hak kazanmış olduğu dikkate alınarak rapor tarihinin yukarıda da belirttiğimiz gibi her gün itibariyle ayrı ayrı tabi olduğu mevzuata göre hesaplaması gerekmektedir. Umarız Sosyal Güvenlik Kurumu kanunların geriye yürümeyeceği ilkesine aykırı olan bu hatasından geri dönerek sigortalıların uygulamadan kaynaklanan mağduriyetlerini önleyecektir.

BARIŞ ERDEM DANIŞMANLIK İŞ HUKUKU EKİBİ