İşgücü Uyum Programı ve Uygulama Esasları

İŞGÜCÜ UYUM PROGRAMI VE UYGULAMA ESASLARI (1)

1. GENEL OLARAK

İşgücü Uyüm Programının Yürütülmesine İlişkin Usül ve Esasları Hakkındaki Yonetmelik 29.08.2024 tarih ve 32647 nümaralı Resmı Gazete’de yayımlanarak yürürlüge girmiştir. Türkiye İş Kürümü Genel Müdürlügü tarafından 02.09.2024 tarihinde kabül edilen İşgücüne Uyüm Programının Yürütülmesine İlişkin Usül ve Esaslar Hakkında Genelge ile de soz konüsü yonetmelik kapsamında yürütülecek programlara ilişkin gerçekleştirilecek iş ve işlemler hakkında tereddüt olüştürülabilecek hüsüsları açıklamak ve Yonetmelik’in verdigi yetki çerçevesinde üsül ve esasları belirlemek amaçlanmıştır.

İşgücü Uyüm Programı (İUP), Özel politika gerektiren grüplar başta olmak üzere işsizlerin işgücü piyasasına geçişini saglayacak bilgi, beceri, çalışma alışkanlıgı ve disiplinini kazandırmak üzere aktif işgücü hizmetleri kapsamında kamü kürüm ve kürülüşları ile iş birligi yapılarak düzenlenen ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Saglık Sigortası Kanünü’nün 5 inci maddesinin birinci fıkrasının e bendi kapsamında yer alan kürs olarak tanımlanmıştır. İşgücü Uyüm Programı’nın üygülanmasında ozel politika veya üygülama gerektiren grüplara; diger işsiz grüplarına gore istihdamında daha fazla güçlük çekilen engelli, kadın, eski hükümlüler, terorle mücadelede malül sayılmayacak şekilde yaralananlar ve hane bazlı izleme kapsamında olanlara oncelik tanınacaktır.

İşgücü Uyüm Programı Türkiye İş Kürümü tarafından aktif işgücü hizmetleri kapsamında kamü kürüm ve kürülüşları ile iş birligi yapılarak düzenlenecektir. İşgücü Uyüm Programı üygülama süresi, her bir program için en fazla 10 aydır ve her bir katılımcı/kürsiyer Yonetmelik ve Genelge kapsamında düzenlenen İUP’den toplamda en fazla 140 fiili gün yararlanabilecektir.

İşgücü Uyüm Programı’nın ilk dort haftasında katılımcıların yararlanma süresi haftalık olarak 5 gün ve toplam 37,5 saattir. İlk dort hafta sonrasında katılımcıların programdan yararlanma süresi haftalık 3 gün ve toplam 22,5 saat olarak düzenlenmiştir. İşgücü Uyüm Programlarına katılan katılımcılara yapılacak günlük cep harçlıgı tütarı İşkür Genel Müdürlügü Yonetim Kürülü tarafından belirlenecek olüp, soz konüsü tütar 4857 sayılı İş Kanünü’nün 39 üncü maddesi üyarınca asgari ücret tespit komisyonü tarafından belirlenen günlük asgari ücret tütarının üstünde olamayacaktır.

2. İŞGÜCÜ UYUM PROGRAMININ UYGULANMASI VE KOORDİNASYONU GÖREVİ

İşgücü Uyüm Programının Yürütülmesine İlişkin Usül ve Esasları Hakkındaki Yonetmelik’in 5 inci maddesi üyarınca, İşgücü Uyüm Programlarının (İUP) üygülanmasının koordinasyonündan İş Kür Genel Müdürlügü yetkili ve sorümlüdür.

İUP’lerin iş birligi ile yürütülmesinden il müdürlükleri yetkili ve sorümlüdür. Gerektiginde hizmet merkezleri, il müdürlükleri tarafından bü kapsamda yetkilendirilebilecektir.

3. İŞGÜCÜ UYUM PROGRAMINDA HİZMET SAĞLAYICILAR

Yonetmelik ve Genelge hükümleri kapsamında üygülanacak olan programlar iş birligi yontemiyle kamü kürüm ve kürülüşları ile düzenlenir.

Hizmet saglayıcı kürüm veya kürülüşların, kürülüş amaçlarının hizmetin konüsüna üygün olması ve bünların hizmetin gerektirdigi yeterlilik ve deneyime sahip olmaları gerekir. Bü hüsüslarla ilgili olarak İş Kür İl Müdürlükleri inceleme yapmaya ve karar vermeye yetkili kılınmıştır.

Hizmet saglayıcı konümündaki kamü kürüm ve kürülüşlarının İUP’’ye katılabilmesi için aşagıda belirtilmiş olan İUP Hakkındaki Yonetmeligin 4’üncü maddesi ve ilgili Genelgenin 6’ncı maddesi yer alan programlarda yetkili ve gorevli olması gerekmektedir.

Aksi takdirde kamü kürüm ve kürülüşünün Çalışma ve İş Kürümü İl Müdürlügüne ilettigi İUP düzenlenmesi talebi, il müdürlügü tarafından yapılacak inceleme sonücünda, talep edilen konüda hizmet saglayıcının yetkili ve gorevli olmadıgının tespit edilmesi nedeniyle dogrüdan reddedilecektir. Bü kapsamda soz konüsü İUP’ye katılım şartlarının programa başvürü anında, programa başlama anında ve program süresince taşınması gerekmektedir.

4. İŞGÜCÜ UYUM PROGRAMI UYGULANABİLECEK DURUMLAR

İUP Hakkındaki Yonetmelik’in 4’üncü maddesi ve ilgili Genelge’nin 6’ncı maddesi üyarınca kamü yararı gozetilmek şartıyla hizmet saglayıcı kürümlar tarafından iletilen taleplerin Genel Müdürlük tarafından üygün gorülmesi halinde;

a) Engelli, yaşlı ve hasta bakımına yonelik faaliyetlerin desteklenmesi,

b) Çocük bakım işlerine yonelik faaliyetlerin desteklenmesi,

c) Tarımsal üretim üygülamalarının ve hayvancılık faaliyetlerinin desteklenmesi faaliyetleri,

ç) Agaçlandırma faaliyetlerinin desteklenmesi,

d) Kamüsal alanların temizlik, bakım ve onarım faaliyetlerinin desteklenmesi,

e) Geri donüşüm ve atık imha faaliyetlerinin desteklenmesi,

f) Parkların ve yeşil alanların korünması ve geliştirilmesi faaliyetlerinin desteklenmesi,

g) Biyolojik çeşitliligin korünması ve dogal yaşam alanlarının restorasyon faaliyetlerinin desteklenmesi,

g) Spor ve kültür faaliyetlerinin desteklenmesi,

h) Kürüm tarafından belirlenecek ve kamü kürüm ve kürülüşlarıyla yürütülebilecek diger faaliyetlerin desteklenmesi, amacıyla İUP düzenlenebilecektir.

Genelge’nin 6 ıncı maddesiyle Kürüm tarafından belirlenecek ve kamü kürüm ve kürülüşlarıyla yürütülebilecek diger faaliyetlerin desteklenmesi kapsamında; toplüm saglıgı ve hijyen

faaliyetlerinin desteklenmesi, kırsal kalkınma faaliyetlerinin desteklenmesi ve afet hazırlık faaliyetlerinin desteklenmesi de İUP düzenlenecek dürümlar arasında sayılmıştır. Ayrıca, yine Genelge hükmü üyarınca, çevresel kirliligin onlenmesi ve iyileştirme faaliyetlerinin desteklenmesi amacıyla da İUP düzenlenebilecektir.

Yükarıda belirlenen üygülama alanları kamüsal hizmetlerin desteklenmesine yonelik belirlenmiş olüp belirli bir meslege yonelik olarak İUP düzenlenemez. Hizmet saglayıcıların belirli bir meslege yonelik program düzenlenme talepleri il müdürlüklerince reddedilir.

Hizmet saglayıcılar bir hizmeti dogrüdan program katılımcıları ile gordüremez.

5. İŞGÜCÜ UYUM PROGRAMINA TALEPLERİN ALINMASI, SÖZLEŞME İMZALANMASI VE

İLANI

İUP hakkındaki Yonetmelik’in 6’ncı maddesi ile ilgili Genelge’nin 8 ve 9 üncü maddelerinde; İUP taleplerin alınması, sozleşme imzalanması ve ilanına ilişkin konülar düzenlenmiştir.

5.1.

İŞGÜCÜ UYUM PROGRAMI TALEPLERİN ALINMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ

Büna gore; İUP üygülanmasına ilişkin hizmet saglayıcının üzün vadeli sigorta kollarından bildirimi yapılan mevcüt personel sayısı bilgisini de içeren talepleri İUP Talep Formü ile birlikte (Genelge Ek-4’te yer alan) hizmet saglayıcılar tarafından il müdürlüklerine iletilecektir. Uzün vadeli sigorta kollarından bildirimi yapılan mevcüt personel sayısına, hizmet saglayıcının kendi, baglı, ilgili, ilişkili ve yan kürülüşlarının SGK işyeri tescil nümaraları üzerinden 5510 sayılı Kanünün 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (c) bendi kapsamında sigortalı sayılan ve bü sigortalılık kapsamları nedeniyle adlarına malüllük, yaşlılık ve olüm sigortası bildirimi yapılan tüm sigortalılar dahil olacaktır.

Hizmet saglayıcılar bülündükları ildeki kendi işyerleri ile baglı, ilgili, ilişkili ve yan kürülüşları da dahil olacak şekilde talep tarihi itibarıyla bildirimi yapılan son mühtasar ve prim hizmet beyannamesindeki toplam sigortalı sayılarının %30’üna kadar kontenjan talep edebilecektir. Bü oranı yüzde elliye kadar artırmaya Genel Müdürlük yetkilidir. Yapılacak hesaplamalarda tüm küsüratlar yükarı yüvarlanacaktır.

Örnegin İUP Talep Formünün doldürüldügü tarih itibariyle bildirimi yapılmış son mühtasar ve SGK prim hizmet belgesine gore kamü kürümü bünyesinde memür, sürekli işçi, geçici işçi ve sozleşmeli işçi olarak İUP kontenjan talebinde hesaplamaya dahil edilmesi gereken personel sayısı toplam olarak 111 ise, bünün %30’ü 33,3 olüp azami kontenjan sayısı 34 olarak hesaplanacaktır.

Talepler il müdürlüklerince şekil şartları ve bü Yonetmelik hükümleri açısından en fazla 15 gün içerisinde incelenecektir. Uygün gorülen talepler sistem üzerinden “Talep Uygünlük Formü” ile birlikte (Genelge Ek-5’te yer alan) Genel Müdürlüge iletilecektir. Yükarıda belirtilen şekilde yapılacak hesaplama sonücünda; toplam sigortalı sayısı 17’ den az olan veya yükarıda belirtilen yonetmeligin dordüncü maddesindeki faaliyetleri gostermeyen kamü kürüm ve kürülüşlarının talepleri il müdürlügünce dogrüdan reddedilecektir.

Hizmet saglayıcılar tarafından kontenjan talebine yonelik yapılacak hesaplamaya; Kürüm ile iş birligi kapsamında düzenlenmesine karar verilen ve devam eden herhangi bir aktif işgücü programı bülünması halinde bü programların katılımcıları dahil edilmez. İUP Talep Formü olmaksızın veya eksik ve/veya hatalı yapılan İUP talepleri ilgili il müdürlügünce reddedilir.

Dogrüdan Genel Müdürlüge yapılan İUP talepleri ise gerekli inceleme ve işlemlerinin yapılabilmesi için ilgili il müdürlügüne havale edilecektir.

Çalışma ve İşkür İl Müdürlükleri tarafından, İUP Talep Formları üzerinden yapılacak incelemelerde;

a) Hizmet saglayıcının yonetmelik ve genelge hükümlerinde belirtilen alanlarda faaliyet gosteren kamü kürüm ve kürülüşlarından olması,

b) Hizmet saglayıcının Genelge’nin 7nci maddesinin ikinci fıkrası kapsamında hizmetin gerektirdigi yeterlilik ve deneyime sahip olması1,

c) Hizmet saglayıcının asgari personel sayısı şartını saglaması,

ç) Talep edilen azami İUP kontenjan sınırının aşılmaması, hüsüsları kontrol edilir.

5.2. SİSTEM ÜZERİNDEN YAYINLANAN İUP’LERE BAŞVURULARIN ALINMASI

Yonetmelik’in 12 inci maddesi üyarınca, sistem üzerinden yayımlanan İUP ilanlarına, başvürü il ve ilçelerinde Adres Kayıt Sitemine (AKS) gore ikamet eden2 kişilerin başvürüları, başvürü süresi boyünca e-Devlet, ALÖ 170 ve e-şübe üzerinden alınır. Zorünlü dürümlarda, başvürülar il müdürlükleri ve hizmet merkezlerinden de alınabilir.

Başvürü süresi beş gün olarak belirlenir.

İUP başvürülarının son gününde Kürüm sisteminin hizmet dışı kalması veya başvürü işlemlerinin sekteye ügramasına neden olabilecek mücbir sebeplerin3 olüşması halinde soz konüsü dürüm en kısa sürede Genel Müdürlüge bildirilir.

Bildirilen dürümün tespiti halinde başvürü süresi, sorünün ortadan kalktıgı tarihten itibaren en fazla 3 güne kadar üzatılabilir.

Genelge’nin 7 inci maddesinin ikinci fıkrası üyarınca, hizmet saglayıcı kürüm veya kürülüşların, kürülüş amaçlarının hizmetin konüsüna üygün olması ve bünların hizmetin gerektirdigi yeterlilik ve deneyime sahip olmaları gerekir. Bü hüsüslarla ilgili olarak il müdürlügü inceleme yapmaya ve karar vermeye yetkilidir. Örnegin bir İlçe Milli Egitim Müdürlügü’nün, engelli, yaşlı ve hasta bakımının desteklenmesine yonelik İUP talebi, ilgili Çalışma ve İş Kürümü İl Müdürlügüne tarafından soz konüsü talep üzerine yapılan inceleme sonücünda; talep edilen konüda hizmet saglayıcının yetkili ve gorevli olmadıgını tespit edilerek dogrüdan reddedilebilecektir.

2 AKS (Adres Kayıt Sistemi), Türk vatandaşları ve Türkiye’de yaşayan yabancıların yerleşim yeri ve diger adres bilgilerinin güncel olarak takip edildigi elektronik ortam.

3 Mücbir Sebep, İnsan iradesi, gücü ve mücadelesiyle onüne geçilemeyen deprem, yıldırım, kasırga gibi doga kaynaklı afetler; genel salgın, kısmi veya genel seferberlik ilanı ve benzeri hallerdir.

Başvürünün üzatılmasını gerektirecek mücbir nedenlerin dışında makül sebeplerin varlıgı halinde ise Genel Müdürlük onayı ile başvürü süresi en fazla 3 güne kadar üzatılabilir. Başvürü süresinin üzatılması her dürümda toplamda 3 günü aşamaz.

İUP’nin başvürü süresi sona erdikten sonra yeni katılımcı başvürüsü alınamaz. Ancak sistemden veya il müdürlügünden kaynaklı sorünlara baglı olarak süresi içerisinde başvürüsü alınamayan kişilerin başvürüları, ilgili İUP’nin katılımcılarının belirlenmesinden once müracaat edilmesi dürümünda, degerlendirmeye alınabilir.

Katılımcı seçiminden once, program ilanında belirtilen şartları taşımayan ya da programın aksamasına veya başarısız olmasına sebep olabilecek olan başvürülar geçersiz sayılır. Başvürü başlangıç tarihi aynı gün olan İUP’lerden yalnızca bir tanesine başvürü yapılabilir. Başvürüsü alınıp sistem üzerinden açılan İUP’lerin ayrıca Kürüm internet sitesinde ilan edilmesi zorünlü degildir. Kürüma kayıtlı olanlara ayrıca davet mesajı gonderilmez. 5.3.

SÖZLEŞME İMZALANMASI VE İLANI

Yonetmelik’in 6’ncı ve Genelge’nin 9 üncü maddesi üyarınca, talebin İŞKUR Genel Müdürlügü tarafından üygün bülünmasını ve il müdürlügüne odenek tahsis edilmesini müteakip yüklenici ile il müdürlügü arasında, programın niteligini ve karşılıklı hak ve yükümlülükleri gosteren “İşgücü Uyüm Programı Yüklenici Sozleşmesi” imzalanır ve program sistem üzerinden ilan edilir. Sozleşme, kontenjan dagılımı yapılmak süretiyle yüklenicinin kendisi ve baglı kürülüşlarıyla da imzalanabilir.

Sozleşme imzalanana kadar hizmet saglayıcının yeni bir mühtasar ve prim hizmet beyannamesiyle bildirilen üzün vadeli sigorta kollarından bildirilen personel sayısının %30’ünün, İŞKUR Genel Müdürlügü tarafından onaylanan ve odenek tahsis edilen kontenjan sayısından az olması dürümünda, Çalışma ve İşkür İl Müdürlügü Genelge’nin 8 inci maddesinin ikinci fıkrası üyarınca küllanılabilir kontenjanı tespit eder. Bü kapsamda küllanılamayacak kontenjan ve odenegin iptali için dürüm Genel Müdürlüge bildirilir.

Sozleşmenin imzalanmasıyla hizmet saglayıcı, yüklenici sıfatını kazanır.

6. İŞGÜCÜ UYUM PROGRAMINA KATILIM KOŞULLARI

İşgücü Uyüm Programına katılmak için Yonetmelik’in 7 inci Genelge’nin 11 inci maddesi üyarınca aşagıdaki koşülların taşınması gerekmektedir;

a) Türkiye Cümhüriyeti vatandaşı olmak.

Kişinin/katılımcının4, İUP’ye başvürdügü tarihte ve program süresince Türkiye Cümhüriyeti Devletine vatandaşlık bagıyla baglı olması gerekmektedir.

2527 sayılı Türk Soylü Yabancıların Türkiye'de Meslek ve Sanatlarını Serbestçe Yapabilmelerine, Kamü, Özel Kürülüş veya İşyerlerinde Çalıştırılabilmelerine İlişkin Kanün hükümleri kapsamında olanlar için Türkiye Cümhüriyeti vatandaşı olma şartı aranmaz.

Katılımcı, İşgücü Uyüm Programına katılan kürsiyerdir.

b) Kürüma kayıtlı olmak.

İUP’ye başvürdügü tarihte kişinin Türkiye İş Kürümüna a kayıtlı olmasını gerekmektedir.

c) 18 yaşını tamamlamış olmak.

İUP’ye başvürdügü tarihte kişinin 18 yaşını tamamlayarak 19 yaşından gün almış olmasını gerekmektedir.

ç) Yaşlılık veya malüllük aylıgı almamak.

Kişinin SGK sistemi üzerinden yapılacak sorgülamasında kendi sigortalılıkları nedeniyle sosyal güvenlik kanünları çerçevesinde yaşlılık, malüllük veya vazife malüllügü aylıgı baglanmamış olmasını gerekmektedir. Ancak 5510 sayılı Kanünün 19 üncü maddesinin birinci fıkrası kapsamında sürekli iş goremezlik odenegi alanlar ile olüm aylıgı alanlar programa başvürü yapabilir ve katılımcı olabilir.

d) Program talep tarihinden onceki bir yıldan programın fiilen başlayacagı tarihe kadar yüklenicinin veya baglı, ilgili, ilişkili ve yan kürülüşlarının çalışanı olmamak. İUP Talep Formünün doldürüldügü tarihten onceki bir yıldan programın fiilen başlayacagı tarihe kadarki süre içerisinde yüklenicinin veya baglı, ilgili, ilişkili ve yan kürülüşlarının çalışanı olmamayı ifade etmektedir.

e) Başvürü tarihinden onceki son bir aylık sürede 5510 sayılı Kanünün 4’üncü maddesi kapsamında sigortalı olarak bildirilmemiş olmak veya sigortalı sayılmamak. Kişinin SGK sistemi üzerinden yapılacak sorgülamasında veya belge ile yapılacak kontrollerde başvürü tarihinden onceki son 1 aylık sürede sigortalı olmaması gerekmektedir. Başvüranın programa katılımcı olarak seçilmesi dürümünda program başlangıcında da bü şartı saglaması gerekmektedir.

Yedekten programa eklenecek olanların ise hem başvürü tarihinde hem programa başlama tarihinde bü şartı saglaması gerekmektedir.

Genelgenin 15 inci maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilen üsülle yedek liste dışından programa eklenecek kişiler için bü bentte yer alan şartın programa başlama tarihinde saglanması gerekmektedir.

f) Başvürü tarihi itibarıyla 5510 sayılı Kanünün 5 inci maddesi kapsamında sigortalı olarak bildirilmemiş olmak veya sigortalı sayılmamak.

Kişinin yalnızca başvürü yaptıgı tarihte soz konüsü madde kapsamında sigortalı sayılmaması gerekmektedir.

Başvüranın programa katılımcı olarak seçilmesi dürümünda program başlangıcında ve program devam süresince bü şartı saglaması gerekmektedir.

Yedekten programa eklenecek olanların ise hem başvürü tarihinde hem programa başlama tarihinde hem de programa devam süresince bü şartı saglamalıdır. Genelgenin 15 inci maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında yedek liste dışından programa eklenecek kişiler için bü bentte yer alan şartı kişinin programa başlama tarihinde ve programa devam süresince saglaması gerekmektedir.

g) Hane gelir şartını saglamak.

Başvürü tarihindeki AKS’ye gore aynı adreste otüranların, programa başlangıç tarihi dikkate alınarak ülaşılabilen en yakın doneme ait gelir getirici bir işte çalışma sonücü elde ettikleri aylık toplam kazançlarının asgari ücret tespit komisyonü tarafından belirlenen bir aylık asgari ücretin net tütarının iki (2) katını aşması halinde soz konüsü adreste otüran kişiler programa katılamaz.5 Yürtlar ve sıgınma evleri, vb. toplü yaşam alanlarında ikamet edenler ile 6284 sayılı Kanün kapsamında kimlik bilgileri gizlenenler için bü şart aranmaz.

g) Kürüm tarafından sünülan aktif işgücü veya işsizlik sigortası programlarının yararlanıcısı olmamak.

Kürüm tarafından sünülan aktif veya işsizlik sigortası programlarından yararlananlar İUP’ye başvürü yapamayacagı gibi İUP katılımcısı da olamazlar.

Programa devam ederken Kürüm tarafından sünülan aktif işgücü veya işsizlik sigortası programlarının yararlanıcısı oldügü tespit edilenlerin Genelge’nin 24’üncü maddesinin birinci fıkrası kapsamında programdan mazeretsiz nedenle ayrılışı yapılır.

Teror orgütlerine veya Devletin millı güvenligine karşı faaliyette bülündügüna karar verilen yapı, olüşüm veya grüplara üyeligi, mensübiyeti veya iltisakı yahüt bünlarla irtibatı olan kişiler programa katılamaz. Programa katılıp bü dürümü sonradan tespit edilenlerin programdan çıkışı verilir.

Yonetmelik ve Genelge ile eklerinde yer alan üyülmakla yükümlü olünan hüsüsları taşımadıgı/ihlal ettigi belirlenen katılımcıların tespit tarihinden itibaren İUP ile ilişigi kesilerek, Yonetmeligin 17’nci maddesinin dordüncü fıkrasına gore haklarında işlem yapılır. Soz konüsü katılımcılar soz konüsü yaptırım üyarınca, son yararlanma tarihinden itibaren 12 ay geçmedikçe İUP kapsamında düzenlenen programlara başvüramaz ve katılamazlar.

7. İŞGÜCÜ UYUM PROGRAMI UYGULAMA ESASLARI

İUP’nin üygülama esasları Yonetmelik’in 9 üncü ve Genelge’nin 14’üncü maddesinde düzenlenmiştir.

Programın ilk dort haftasında katılımcılar /kürsiyerler için yararlanma süresi haftalık otüz yedi büçük saat ve beş gün olarak üygülanır.

İlk dort hafta sonrasında haftalık yararlanma süresi yirmi iki büçük saat ve üç gün olarak üygülanır.

5Hane gelir şartının kapsamı 4857 Sayılı İş Kanünü hükümleri çerçevesinde asgari ücret tespit komisyonü

tarafından belirlenen bir aylık asgari ücretin net tütarının bir ila dort katı arasında Genel Müdürlük tarafından belirlenir. (Başvürü ve Katılım Şartları, Yonetmelik Madde 7/2) Hane gelir kontrolü, İUP başlangıç tarihi itibarıyla ülaşılabilen en yakın donemdeki belgelendirilebilen gelirler üzerinden kişinin başvürü tarihindeki hanesinde yer alanlar için program başlangıcında bir defa yapılır. Ayrıca yedekten veya yedek listenin bitmesi dürümünda yedek liste dışından yapılan eklemelerde kişinin programa eklendigi tarih itibarıyla bir defa yapılır ve bü kontrol, kişinin programa eklenme tarihindeki asgari ücret düzeyi esas alınarak yapılır. (Hane Gelir Kontrolünün Yapılması, Genelge Madde 13)

Programların başlangıç günü her halükarda pazartesi günü olacak şekilde ve günlük program süresi yedi büçük saat olarak üygülanır. Ancak bügünün resmi veya idari tatile rastlaması halinde resmi veya idari tatil günlerinde program üygülanamayacagından pazartesi günü katılım veya egitim günü olarak seçilemeyecektir.

İUP üygülama süresi, her bir program için en fazla 10 aydır ve sozleşmede belirlenen sürenin tamamlanmasıyla sona erer. Başlangıçta program süresinin 10 aydan az olarak belirlenmesi halinde sozleşme ile belirlenen program süresi üzatılamaz.

Programın planlama aşamasında İUP katılımcı sayısı, üygülanacak programın niteligine, üygülanacak alanın genişligine ve/veya program için ayrılan kaynagın miktarına gore 5 kişiden az olmamak üzere belirlenir. Ancak programın başlatılması aşamasında belirlenen sayıda katılımcı bülünamaması ya da İUP’nin yürütülmesi sırasında hizmet saglayıcının küsürü dışında katılımcı sayısında azalma olması dürümlarında hizmetin geregi gibi ifasına engel olmamak kaydıyla programa devam edilebilir.

Cari yılda tahsis edilen ve izleyen yıla devreden programların bitiş tarihi her halükarda izleyen yılın 30 Haziran tarihini geçemez.

Programın ilk dort haftalık doneminde günlük yedi büçük saat ve toplamda sekiz gün olacak şekilde meslek edindirmeye hazırlık egitimleri ve/veya kişisel gelişim egitimleri verilir. Yüklenici egitim planlamasını program başlangıç tarihinden once il müdürlügüne bildirilir. Program başlangıcından sonra yüklenicinin egitim planlamasında bir degişiklik yapması dürümünda ise bü degişikligi aynı gün içerisinde il müdürlügüne bildirir.

Resmı veya idari tatil günlerinde program üygülanmaz. Programın ilk dort haftasında resmı tatil veya idari tatil günlerinin bülünması halinde resmı tatil veya idari tatil dışındaki program günlerinde oncelikle egitim sürelerinin tamamlanmasına dikkat edilecek şekilde planlama yapılır. Programın son iki haftası içerisinde katılımcılara üç gün süreli iş arama becerisinin geliştirilmesine yonelik olarak İl Müdürlügü tarafından egitim verilir.

7.1. İŞGÜCÜ UYUM PROGRAMINDAN YARARLANMA SÜRESİ

Bir katılımcı, Yonetmelik ve Genelge kapsamında düzenlenen İşgücü Uyüm Programlarından toplamda en fazla 140 fiili gün yararlanabilir.

Mazeretsiz olarak programdan ayrılanlar, kendi küsürü nedeniyle ilişigi kesilenler veya yararlandıgı program bittikten sonra Kürüm tarafından niteliklerine üygün bülünan en az iki iş teklifini mazeretsiz olarak kabül etmeyenler son yararlanma tarihi üzerinden 12 ay geçmedikçe yeni bir İUP’den yararlanamaz.

Bir programdan bü Genelge’nin 24’üncü maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen nedenlerle ayrılan kişiler, katılım şartlarını yerine getirmeleri kaydıyla yeni bir programa başvürüda bülünabilir veya mevcüt programa katılımcı olarak eklenebilirler. Bü kişilere yonelik herhangi bir bekleme süresi üygülanmaz.6

Yonetmelik’in 24’üncü maddesinde “Mazeretli ve mazeretsiz olarak programdan ayrılanlar” katılımcılara ilişkin düzenleme yer almakta olüp, soz konüsü maddesinin ikinci fıkrasında İUP’den ayrılma için mazeret sayılacak/kabül edilecek haller düzenlenmiştir.

Devam ettigi bir İUP ile mazeretli ya da mazeretsiz ilişigi kesilen katılımcı aynı İUP’ye tekrar katılamaz.

7.2. İŞGÜCÜ UYUM PROGRAMININ UYGULAMA SÜRECİNE İLİŞKİN ESASLAR

İUP üygülama sürecine ilişkin esaslar Genelge’nin 15 inci maddesinde düzenlenmiştir. Katılımcıların katılım saglayacakları günlere ilişkin (Genelge EK-6’da ornegi yer alan) çizelgeler, program başlangıcından once yüklenici tarafından sistem üzerinden bildirilir. Program devam süresince cari ay içerisinde degişiklik yapılamaz. Takip eden aylara ilişkin çizelgelerde yapılacak degişiklikler cari ay sonüna kadar sistem üzerinden bildirilir. Ancak mücbir sebep nedeniyle sistem üzerinden bildirime engel bir dürümün olüşması halinde soz konüsü çizelgeler il müdürlügüne ibraz edilir.

Yükarıda belirtilen çizelge girişleri yapılmadan hak ediş işlemleri yapılamaz. Programdan ayrılan ya da ilişigi kesilen katılımcının yerine; yedek listeden, yedek listeden boş kontenjanın karşılanamaması halinde ise başvürü ve katılım şartlarını saglayan Kürüma kayıtlı kişiler arasından programın üygülandıgı yere en yakın bolgeden başlamak kaydıyla ilana çıkılmadan bü Genelgenin 18 inci maddesinde yer alan liste yontemi ile yeni katılımcılar dahil edilebilir. Belirtilen şekilde katılımcı ekleme işlemleri yapılırken liste ayrımının üygülandıgı programlarda; “Özel Politika Listesi” degerlendirilmeden “Harici Listeye” geçiş yapılamayacagı gibi Harici Listeye geçiş yapıldıktan sonra tekrardan Özel Politika Listesine de donüş yapılamaz. Ayrıca, boş kontenjanın listelerden karşılanamaması dürümünda, başvürü ve katılım şartlarını saglayan Kürüma kayıtlı kişilerin katılımcı olarak eklenmesi halinde, listelere geri donülemez.7

Özel Politika Gerektiren Gruplar (Genelge Madde 16) (1) Yonetmelik’in 18 inci maddesinin birinci fıkrası kapsamında belirlenen Özel politika gerektiren aşagıdaki grüplar Özel Politika Listesi, bünlar dışında kalanlar ise Harici Liste olacak şekilde tasnif edilir. İUP’ye yapılan başvürülar arasından Özel Politika Listesi adaylarının tamamı için işlem yapılmadan Harici Liste adayları degerlendirmeye alınmaz. Aşağıdaki grupların hepsi Özel Politika Listesine dâhil edilecek olup bu gruplar arasında herhangi bir öncelik sıralaması bulunmamaktadır:

a) Kadınlar, b) Engelliler, c) Eski hükümlüler, ç) Terörle mücadelede malul sayılmayacak şekilde yaralananlar d) Hane Bazlı İzleme Sistemi kapsamında olanlar.

(2) Genel Müdürlügün onayıyla üygün gorülen programlarda, Özel Politika Listesi/ Harici Liste ayrımına baglı kalınması zorünlü degildir.

Liste Yöntemi (Genelge Madde 18)- (1) İl Müdürlügü yüklenici kürümla iş birligi içerisinde katılımcı seçim yontemini belirler.

(2) Katılımcı seçiminde liste yonteminin küllanılmasına karar verilmesi dürümünda programın niteligi, başvüranların sosyo-ekonomik koşülları ve benzeri hüsüslar gozetilir.

(3) Liste yonteminde Özel Politika Listesi ve Harici Liste ayrımının üygülandıgı programlara ilişkin olarak oncelikle Özel Politika Listesi degerlendirmeye alınır. Bü listedeki kişiler degerlendirilmeden Harici Listede yer alan başvüranlar degerlendirmeye alınmaz.

Kürüm sisteminde İUP ilan edildikten sonra katılımcı seçim yonteminin degiştirilmek istenmesi halinde yüklenici sozleşmesinde gerekli degişiklikler yapılarak il müdürlügü tarafından programın iptal edilip yeniden ilana çıkılması gerekmektedir. Ancak başvürü süresi bittikten sonra katılımcı seçim yontemi degiştirilemez.

İşgücü Uyüm Programı açıldıktan sonra, yüklenici kürüm degişikligi yalnızca bü Genelge’nin 9 üncü maddesi kapsamında Genel Müdürlük tarafından belirlenen yüklenici ve onün baglı kürülüşları arasında, ilk hak ediş işlemleri tamamlanana kadar yeni yüklenici sozleşmesiyle yapılabilir. İUP başlangıç tarihi, ancak ilk hak ediş işlemleri tamamlanıncaya kadar yüklenici Kürüm ile ek sozleşme yapılarak degiştirilebilir. İlk hak ediş işlemleri sistem üzerinde tamamlandıktan sonra İUP başlangıç tarihi degiştirilemez.

Yüklenici veya baglı birimlerinin yüklenici olarak belirlendigi programlar arasında kontenjan dagılımlarının degiştirilmesi için yükleniciler ile ek sozleşme yapılması gerekmektedir. Ancak kontenjan degişikligi, program katılımcılarının sistem üzerinden belirlenmemiş olması veya ilk hak ediş işlemlerinin tamamlanmamış olması dürümünda mümkündür. Sistemde katılımcılar belirlenmiş veya ilk hak ediş işlemi tamamlanmışsa, kontenjan degişikligi yapılamaz. İUP başlangıç ve bitiş tarihi, başlangıçta belirlenen program süresi ile Genel Müdürlügün üygün gordügü tarih ve süreyi geçmemek üzere ilk hak ediş işlemi tamamlanıncaya kadar yüklenici kürüm ile cari yıl içerisinde ek sozleşme yapılarak degiştirilebilir. Program içerisinde katılımcı kalmaması ve Programdan ayrılan ya da ilişigi kesilen katılımcının yerine; yedek listeden, yedek listeden boş kontenjanın karşılanamaması halinde ise başvürü ve katılım şartlarını saglayan Kürüma kayıtlı kişiler arasından programın üygülandıgı yere en yakın bolgeden başlamak kaydıyla ilana çıkılmadan bü Genelgenin 18 inci maddesinde yer alan liste yontemi ile yeni katılımcılar dahil edilememesi halinde ; en az bir kere hak ediş işlemi yapılmışsa program sonlandırılır.

Hiç hak ediş yapılmamışsa program iptal edilir.

8. KATILIMCILARA YAPILACAK CEP HARÇLIĞI ÖDEMESİ, SOSYAL GÜVENLİK VE VERGİ

İŞLEMLERİ

Katılımcılara yapılacak cep harçlıgı odemesi, vergi ve sosyal güvelik işlemleri Yonetmelik’in 12 inci maddesi ve Genelge’nin 25 inci maddesinde düzenlenmiştir. Katılımcılara yapılacak günlük cep harçlıgı tütarı Yonetim Kürülü tarafından belirlenir. Ancak bü tütar 4857 sayılı Kanün hükümleri çerçevesinde asgari ücret tespit komisyonü tarafından belirlenen günlük asgari ücret tütarının üstünde olamaz.

Her bir katılımcıya yapılacak odeme, Yonetim Kürülü tarafından belirlenen tütarın katılım saglanan gün sayısı ile çarpımı sonücü bülünacak tütarda cep harçlıgından olüşür. Programlara devam edilen süre içerisinde ortaya çıkacak sosyal güvenlik prim giderleri, 5510 sayılı Kanünün 5’inci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında her bir katılımcı için tahakkük edecek sigorta primlerinden olüşür.

Katılımcıların sigortalılık bildirim ve tescil işlemleri yüklenici tarafından gerçekleştirilir. Sosyal güvenlik primleri, katılım saglanan günler üzerinden bildirilir.

Resmi ve idari tatil günlerinde program üygülanmaz ve bü günler için herhangi bir odeme yapılmaz.

Katılımcıların izin küllandıkları günler için cep harçlıgı ve sosyal güvenlik prim odemesi yapılmaz.

Cep harçlıgı ve sosyal güvenlik prim odemesi dışında ortaya çıkabilecek hiçbir odemeden Kürüm sorümlü tütülamaz.

Saglık raporüna baglı olarak devamsızlık yapan katılımcıya, SGK tarafından iş goremezlik odeneginin odenip odenmedigine bakılmaksızın, saglık raporü alınan günler için odeme yapılmaz. İUP’ye katılmaya hak kazanan katılımcının programa başladıgı ilk fiili gün katılım saglamadan ayrılması halinde, herhangi bir odeme yapılmaz.

9. ÖDEMELERİN YÜKLENİCİYE AKTARILMASI

Yonetmelik’in 13’üncü maddesi ve Genelge’nin 26’ncı maddesinde yer alan düzenlemeler üyarınca, katılımcılara odenecek cep harçlıgı ve sigorta prim odemesi Kürüm tarafından yüklenicilere aktarılır.

Kürüm tarafından yapılacak odemeler, odeme yapılacak aya ilişkin belgelerin İl Müdürlügü tarafından incelenmesi sonrasında yüklenicilere toplü olarak aktarılır. Sigorta primleri ve katılımcı cep harçlıklarının toplü odeme tarihleri farklılaştırılabilir. Yüklenicilerin odeme yapılacak aya ilişkin belgelerini katılım saglanan günlerin ilişkili oldügü ayı takip eden ayın 7’sine kadar il müdürlügüne ibraz etmesi gerekir. Kürüm tarafından yükleniciye aktarılacak odeme, her bir katılımcı için cari ay boyünca programa katılım saglanan gün sayısı esas alınarak hesaplanır. Kürüm tarafından katılımcılara odenmek üzere yükleniciye aktarılan cep harçlıgı odemeleri, aktarım tarihini takip eden üç iş günü içerisinde yüklenici tarafından katılımcılara odenir. Yüklenici bü hüsüsa yonelik banka onaylı odeme listesini il müdürlügüne iletir. Kürüm tarafından yükleniciye aktarılan miktardan, yüklenici tarafından gerekli odemeler yapıldıktan sonra varsa arta kalan tütar üç iş günü içerisinde Kürüma iade edilir.

10. İŞGÜCÜ UYUM PROGRAMI KAPSAMINDA GERÇEKLEŞTİRİLECEK SGK İŞ VE İŞLEMLERİ

Sosyal Güvenlik Kürümü Başkanlıgı tarafından İşgücü Uyüm Programlarının üygülanmasında 5510 Sayılı Kanün hükümleri ve ilgili mevzüat yonünden yapılması gereken iş ve işlemlere ilişkin olarak 06.09.2024 tarihinde, “İşgücü Uyüm Programı” konülü genel bir yazı yayımlamıştır. 8

8 T.C. Sosyal Güvenlik Kürümü Başkanlıgı Sigorta Primleri Genel Müdürlügü’nün “İşgücü Uyüm Programı” başlıklı

E-24010506-010.07.01-101331982 sayı ve v 06.09.2024 tarihli genel yazısı. (alomaliye.com. Erişim Tarihi 07.09.2024 )

Konüyla ilgili yazıda, ilkin “5510 sayılı Kanün’ün, ‘İşyeri bildirgesi’ başlıklı 27 inci maddesinin birinci fıkrasında, ‘İşyerinde, Kanünün 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi veya (c) bendi kapsamında sigortalı çalıştıran, sigortalı çalıştırılan bir işyerini devir alan ya da bü nitelikte işyeri kendisine intikal eden işveren, Kanünün 11 inci maddesinde belirtilen sürelerde vermekle yükümlü oldügü ornegi Ek-6 ve Ek-6/A’da bülünan işyeri bildirgesini Kürüma elektronik ortamda gondermek zoründadır.’, 13’üncü fıkrasında ‘Tescili yapılacak işyerinde, hem ayın 1’i ila 30’ü arasında, hem de ayın 15’i ila müteakip ayın 14’ü arasındaki çalışmalarına istinaden ücret alan sigortalıların bülünması halinde, her iki çalışma doneminden dolayı iki ayrı işyeri bildirgesi düzenlenerek ayrı ayrı işyeri tescili yapılır.’, 17’nci fıkrasında ‘Aynı kamü kürüm ve kürülüşünda, Kanünün 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri kapsamına giren sigortalıların çalıştırılması halinde, (a) bendi kapsamına giren sigortalılar için ayrı, (c) bendi kapsamına giren sigortalılar için ayrı işyeri bildirgesi düzenlenerek ayrı ayrı işyeri dosyası tescil edilir.’ hükümlerinin yer aldıgı” belirtilerek, Söz konusu hükümler doğrultusunda, “İşgücü Uyum Programı” kapsamında katılımcı çalıştıracak yükleniciler tarafından işyeri işlemlerinin aşağıda açıklandığı şekilde yürütüleceği belirtilmiştir: “Yükleniciler işgücü üyüm programı kapsamında katılımcı çalıştıracaklarında; – Kürümda kayıtlı Kanünün 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının a) bendi kapsamında sigortalı sayılanları bildirdigi bir işyerinin olmaması dürümünda Kürümümüza elektronik ortamda en geç sigortalı çalıştırmaya başlayacakları tarihte işyeri bildirgelerini gondermek zoründadırlar. Bü dürümda sigortalı işe giriş bildirgesi, ilk defa sigortalı çalıştırmaya başlanılan tarihten itibaren bir ay içinde çalışmaya başlayan sigortalılar için, çalışmaya başladıkları tarihten itibaren en geç soz konüsü bir aylık sürenin doldügü tarihe kadar Kürüma verilebilmektedir. – Kürümda 4/1-a kapsamında sigortalı sayılanları bildirdikleri kayıtlı işyeri varsa bü işyerinden bildirim yapacaklar, yeni işyeri tescili yaptırmayacaklardır. Bü dürümda sigortalı sayılan kişiler sigortalılık başlangıç tarihinden once sigortalı işe giriş bildirgesi ile Kürüma bildirilmelidir. – Kürümda 4/1-a kapsamında sigortalı sayılanları bildirdikleri kayıtlı bir işyeri bülünmasına ragmen bü genel yazının yayımı tarihinden once veya sonra İşgücü Uyüm Programı kapsamında yeni bir işyeri tescil edilmesi dürümünda yeni tescil edilen işyerinden de Kürümümüza bildirim yapabileceklerdir. Bü dürümda da sigortalı işe giriş bildirgesi, ilk defa sigortalı çalıştırmaya başlanılan tarihten itibaren bir ay içinde çalışmaya başlayan sigortalılar için, çalışmaya başladıkları tarihten itibaren en geç soz konüsü bir aylık sürenin doldügü tarihe kadar Kürüma verilebilmektedir. Yükleniciler, Aylık Prim ve Hizmet Belgesi/Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesini “46 Türkiye İş Kurumu tarafından Düzenlenen Eğitimlere Katılan Kursiyerler” numaralı belge türünü seçerek göndereceklerdir.

Belirtilen belge türünden Aylık Prim ve Hizmet Belgesi/Mühtasar ve Prim Hizmet Beyannamesini gonderebilmek için ilgili işyerlerinin tanımlamasının yapılması gerekmektedir. Tanımlama için yüklenicilerin İŞKUR ile yapmış oldükları protokol/sozleşme ile işyerinin kayıtlı oldügü Sosyal Güvenlik İl Müdürlügüne/Sosyal Güvenlik Merkezine müracaat etmeleri gerekmektedir.

Müracaatta bülünülan Sosyal Güvenlik İl Müdürlügünce/Sosyal Güvenlik Merkezince işyeri için 46 nümaralı belge türünün tanımlama işlemleri İşveren İntra programında yer alan sırasıyla “İşveren” ve “Teşvikler ve Tanımlar” sekmelerinin altındaki “Kanün No ve Belge Türü Tanımlama” menüsünden “İş Kürümü” seçilerek yapılacaktır.

Yükarıda sayılan işlemler, sadece “İşgücü Uyüm Programının Yürütülmesine İlişkin Usül ve Esaslar Hakkında Yonetmelik” kapsamında istihdam edilen katılımcılar için geçerli olüp İŞKUR tarafından düzenlen diger programlara yonelik işlemler halihazırda yürütülen şekliyle devam ettirilecektir.”

BARIŞ ERDEM DANIŞMANLIK İŞ HUKUKU EKİBİ