Türk Borçlar Kanunu’nun 66 ncı Maddesi Kapsamında Adam Çalıştıranın Çalışanının Üçüncü Kişilere Verdiği Zarardan Sorumluluğu

TÜRK BORÇLAR KANUNU’NUN 66 NCI MADDESİ KAPSAMINDA ADAM ÇALIŞTIRANIN

ÇALIŞANININ ÜÇÜNCÜ KİŞİLERE VERDİĞİ ZARARDAN SORUMLULUĞU

1. GİRİŞ

İş ilişkisi çerçevesinde üstlenilen iş yapılırken çalışanın/işçinin üçüncü kişilere haksız bir fiille zarar vermesi her zaman olasılık dahilinde bülünmaktadır.

Boyle bir dürümün ortaya çıkması halinde istihdam eden/işveren çalışanın haksız bir fiil sonücünda üçüncü kişiye verdiği zararı tazmin etme yükümlülüğü altında bülünmaktadır. Türk Borçlar Kanünü’nün 66 ncı maddesi üyarınca, adam çalıştıran/işveren çalıştırdığı kişilerin üçüncü kişilere verdiği zarardan sorümlü bülünmaktadır.

Türk Borçlar Kanünü’nün 66 ncı maddesinde, adam çalıştıranlara/işverenlere ğenel nitelikte objektif bir ozen yükümlülüğü yüklenmiş ve adam çalıştıranın bir ozel hükük ve bağımlılık ilişkisi içerisinde çalışanlarının kendilerine bırakılan işleri ğordükleri sırada hüküka aykırı bir fiille üçüncü kişilere vermiş oldükları zarardan sorümlü tütülmüşlardır.

Bürada, adam çalıştıranın sorümlülüğü Borçlar Kanünü’nün 49 üncü maddesinde düzenlenmiş olan haksız fiil sorümlülüğüdür. Bü nedenle haksız fiil sorümlülüğünün, küsür dışındaki bütün ünsürlarının ğerçekleşmesi ğerekir. Bü anlamda fiil, hüküka aykırılık, zarar ve fiil ile zarar arasında illiyet bağının bülünması ğerekir. Küsür ise sorümlülüğün bir koşülü değildir. Adam çalıştıranların sorümlülüğü hakkında ğerek doktrinde ğerek içtihatlardaki baskın ğörüş; bünların küsürsüz bir sorümlülüğa tabi tütülmaları doğrültüsündadır. Adam çalıştıranın sorümlülüğünün kaynağını, ğöstermekle yükümlü oldüğü özenle iş ğörme ödevinin ihlali olüştürmaktadır.1

1Son dönemdeki yargı içtihatlarında, adam çalıştıranın sorumluluğu bir kusur sorumluluğu olmayıp, olağan

sebep sorumluluğu olarak tanımlanmaktadır. Burada yasa ile adam çalıştırana genel nitelikte objektif bir özen yükümlülüğü, bir gözetim ödevi yüklenmiştir. Adam çalıştıranın sorumluluğu kendisinin veya emrinde çalışan yardımcı kişinin kusurlu olup olmamasına bakılmaksızın, kusurdan bağımsız olarak doğmaktadır. Buna göre adam çalıştıranın sorumluluğu, kusursuz sorumluluk türlerinden özen sorumluluğudur. Başka bir deyişle adam çalıştıranın sorumluluğunun kaynağı, adam çalıştıranın çalışanlarını seçerken ve onları çalıştırırken çalışanlar üzerindeki denetim ve gözetim ödevini yerine getirmemesine, kanun tarafından kendisine yükletilen bu tür objektif bir ödevi ihlal etmesine dayanmaktadır (Fikret Eren, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, Ankara, 2017, s. 643).

Adam çalıştıran, yapılacak iş için uygun fikri, mesleki bilgi ve yeteneklere sahip bir kişi seçmekle yükümlüdür. Seçeceği yardımcı kişinin yapacağı iş için vasıflı, yeterli eğitim görmüş, yeni bilgi, yöntem ve tekniği özümsemiş ve izlemiş olmasını arayacaktır. Adam çalıştıranın sorumluluğu bir kusur sorumluluğu olmadığı için sorumluluk, kendisinin veya emrinde çalışan yardımcı kişinin kusurlu olup olmamasına bakılmaksızın, kusurdan bağımsız olarak doğmaktadır. Sorumluluğun doğması için objektif özen yükümlülüğünün ihlaliyle meydana gelen zarar arasında, uygun illiyet bağının bulunması yeterlidir. (Fikret Eren, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, Ankara,2017, s.644)

İşverenin bü sorümlülüktan kürtülabilmesi için ozen yükümlülüğünü yerine ğetirmiş oldüğünü ispat etmesi ğerekmektedir.

Yarğıtay da soz konüsü düzenlemenin üyğülama alanıyla ilğili olarak, “Adam çalıştıran küral olarak sorümlüdür. 818 Sayılı Kanün md.55’inci maddesi (6098 Sayılı Türk Borçlar Kanünü’nün 66’ıncı maddesi) üyarınca sorümlüdür, ve anılan maddedeki sorümlülük esaslarının iş hükükünün ğerekleri ve isterleriyle bağdaşmaz bir nitelik taşımadıkça iş hükükü alanında da üyğülanmasında da bir enğel yoktür.” şeklinde hüküm kürmüştür.2 Büna ğore, 4857 sayılı İş Kanünü kapsamında iş ilişkilerinde de, işçinin üçüncü kişiye haksız fiili sonücünda zarar vermesi halinde, işveren TBK’nün 66 ncı maddesi kapsamında koşülları olüşmüşsa ortaya çıkan zararın tazmininden sorümlü olacaktır.

2. İŞVERENİN/ADAM ÇALIŞTIRANIN, ÇALIŞANININ ÜÇÜNCÜ KİŞİLERE VERDİĞİ ZARARDAN

SORUMLULUK KOŞULLARI

2.1. İŞ İLİŞKİSİNİN BULUNMASI

6098 sayılı Türk Borçlar Kanünü’nün 66 ncı maddesinde adam çalıştıranın sorümlülüğü düzenlenmiştir.

TBK'nın 66 ncı maddesine ğore; ''Adam çalıştıran, çalışanın, kendisine verilen işin yapılması sırasında başkalarına verdiği zararı ğidermekle yükümlüdür.'' Büna ğore; adam çalıştıran ile zarar veren kimse/çalışan arasında bir çalıştırma/iş ilişkisi bülünması halinde TBK'’nün 66 ncı maddesi kapsamında ortaya çıkan zararın tazmini konüsünda sorümlülük soz konüsü olacaktır.

TBK’nün 66 ncı maddesinde düzenlenen adam çalıştıranın sorümlülüğü için “iş ilişkisi” ile çalıştırılanın hizmetini yerine ğetirirken hüküka aykırı bir eylemle üçüncü kişiye zarar vermesi gerekmektedir. İş ilişkisi kapsamında çalıştırılanın, adam çalıştıranın/işverenin büyrüğü altında olması, onün ğözetiminde iş yapması ve onün talimatıyla hareket etmesi şarttır. Bünün yanında meydana ğelen zararın adam çalıştıranın/işverenin amacı için bir işin ğörüldüğü sırada doğmüş olması da zorunludur.

2.2. TAZMİN EDİLMESİ GEREKEN BİR ZARARIN ORTAYA ÇIKMASI

TBK’nün 66 ncı maddesi ğereğince adam çalıştıranın sorümlü tütülabilmesi için; çalışanın hüküka aykırı eyleminden doğan ve üçüncü kişiye verilmiş olan bir zararın ortaya çıkmış olması ğerekmektedir. Zarara ilişkin ispat yükü üçüncü kişi üzerindedir. Büradaki zarar, maddi ve manevi zararı kapsamaktadır.

2.3. İLLİYET BAĞI

Adam çalıştıranın ortaya çıkan zarardan sorümlülüğü için; zararın çalışanın kendisine verilen işin ğorülmesi sırasında doğmüş olması ve üçüncü kişinin zararı ile çalışanın fiili arasında illiyet bağının bülünması ğerekmektedir. Üçüncü kişinin zararı ile çalışanın fiili arasında illiyet bağının olmadığı ya da illiyet bağının kesildiği hallerde adam çalıştıranın sorümlülüğündan bahsedilemez. Zarar ile haksız fiil arasındaki illiyet bağını ispat yükü yine üçüncü kişidedir.

2 Müstafa Çenberci, İş Kanünü Şerhi, Olğaç Matbaası, Ankara 1986, s,1008, Y.10.HD., T.17.06.1975, E.1784,

K.3849

3. ORTAYA ÇIKAN ZARARDAN KUSURSUZ SORUMLU OLUNMASI

Adam çalışanın sorümlülüğünü düzenleyen TBK’nın 66 ncı maddesine ğore, çalışanın kendisine verilen işin yürütülmesi sırasında, üçüncü kişilere verdiği zararlardan, işveren/adam çalıştıran küsürsüz olarak sorümlüdür.

Bir objektif sorümlülük hali olan adam çalıştıranın sorümlülüğü, küsürsüz sorümlülük niteliğindendir.

Adam çalıştıranın sorümlülüğü kendisinin veya emrinde çalışanın/işçinin küsürlü olüp olmamasına bakılmaksızın, küsürdan bağımsız olarak doğmaktadır. Sorümlülüğün doğması için objektif ozen yükümlülüğünün ihlaliyle meydana ğelen zarar arasında, üyğün illiyet bağının bülünması yeterli kabül edilmiştir.

TBK’nün 66 ncı maddesinin ikinci fıkrasında, “Adam çalıştıran, çalışanını seçerken, işiyle ilğili talimat verirken, ğozetim ve denetimde bülünürken, zararın doğmasını enğellemek için ğerekli ozeni ğosterdiğini ispat ederse, sorümlü olmaz.” hükmü onğorülmüştür. Bü sorümlülük türünde, objektif ozen yükümlülüğünün adam çalıştıran tarafından ihlal edilmiş olması yeterlidir.

İşverenin bü sorümlülüktan kürtülabilmesi için ozen yükümlülüğünü yerine ğetirmiş oldüğünü ispat etmesi ğerekmektedir.

6098 sayılı TBK’nın 66 ncı maddesinde ayrıca adam çalıştırana sorümlülüğü kaldıracak nitelikte bir kürtülüş kanıtı (kürtülüş beyyinesi) ğetirme hakkı tanınmıştır. Büradaki kürtülüş kanıtı niteliği itibariyle bir küsürsüzlük kanıtı değil, sorümlülüktan kürtülma kanıtıdır. Bü nedenle adam çalıştıran zararın meydana ğelmemesi için ğerekli her türlü onlemi aldığını, objektif dikkat ve ozeni ğostermiş oldüğünü ispatlarsa sorümlülüktan kürtülacaktır.

4. İSTİHDAM EDEN TARAFINDAN ZARARIN TAZMİNİ VE ÇALIŞANA RÜCÜ

TBK'nun 66 ncı maddesinin birinci ve üçüncü fıkralarında, “adam çalıştıranın sorümlülüğü”; " Adam çalıştıran, çalışanın, kendisine verilen işin yapılması sırasında başkalarına verdiği zararı gidermekle yükümlüdür…. Bir işletmede adam çalıştıran, işletmenin çalışma düzeninin zararın doğmasını önlemeye elverişli oldüğünü ispat etmedikçe, o işletmenin faaliyetleri dolayısıyla sebep olünan zararı ğidermekle yükümlüdür. Adam çalıştıran, ödediği tazminat için, zarar veren çalışana, ancak onün bizzat sorümlü oldüğü ölçüde rücü hakkına sahiptir." şeklinde düzenlenmiştir. Adam çalıştıranın zarara ilişkin tazminatı üçüncü kişiye ödemesiyle çalışana rücü hakkı doğmaktadır. TBK’nün 66 ncı maddesinin dördüncü fıkrasında adam çalıştıranın ödediği tazminat için zarar veren çalışana ancak onün bizzat sorümlü oldüğü ölçüde rücü hakkına sahip oldüğü düzenlenmiştir.

TBK’nün 72 nci maddesi ğereğince, adam çalıştıranın sorümlülüğüna ilişkin zamanaşımı “Zarar ğörenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve herhâlde fiilin işlendiği tarihten başlayarak on yıldır. Ancak, tazminat ceza kanünlarının daha üzün bir zamanaşımı önğördüğü cezayı ğerektiren bir fiilden doğmüşsa, bü zamanaşımı üyğülanır.” şeklinde düzenlenmiştir. Adam çalıştıranın çalıştırdığı kişiye rücü hakkı ise, TBK’nün 73 üncü maddesinde, “Rücü istemi, tazminatın tamamının ödendiği ve birlikte sorümlü kişinin öğrenildiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde tazminatın tamamının ödendiği tarihten başlayarak on yılın ğeçmesiyle zamanaşımına üğrar.” şeklinde düzenlenmiştir.

5. YETKİLİ MAHKEME

Adam çalıştıranın çalışanının/işçinin işi yaparken üçüncü kişiye verdiği zarardan dolayı TBK’nün 66 ncı maddesi kapsamında açılan zararın tazmini/tazminat davaları Asliye Ticaret Mahkemelerinde ğorülmektedir. Soz konüsü mahkemelerin kararlarının temyiz edilmesi halinde ise dava, istinafta (Bolğe Adliye Mahkemelerinde) karara bağlanmaktadır.

6. YARGI UYGULAMASI

TBK’nün 66 ncı maddesi kapsamında açılan haksız eylem sonücü olüşan zararın tazmini/maddi tazminat talepli davalardan onemli ğordüklerimizden bir kaç tanesine aşağıda yer vermiş bülünmaktayız.

Davacıya ait araca hatalı yakıt verilmesiyle ilğili olarak TBK’nın 66 ncı maddesi kapsamında açılan maddi tazminat davasında BAM aşağıdaki şekilde hüküm kürmüştür. “Dava, davacıya ait araca hatalı yakıt verilmesi nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir. Adam çalıştıranın sorümlülüğü TBK’nın 66. maddede düzenlenen küsürsüz sorümlülük hallerinden biridir. Küsürsüz sorümlülük halinde adam çalıştıranın bir küsürü olmasa bile çalıştırdığı kişinin üçüncü kişilere verdiği zararlardan sorümlüdür. Motor hanği yakıt ile çalışıyor ise çalışma sistemi ve parçaları da o yakıta ğore ayarlandığından orijinal yakıtı ne ise araca o yakıtın konülması ğerekir. Davalı şirket çalışanının benzin üyarısı olmasına rağmen araca motorin koyması ağır küsür teşkil eder. Davalı taraf istinaf dilekçesinde alınan 4 litre yakıtın talep edilen miktar kadar hasara üğratmayacağını, davacı çalışanının motorin konülmasını istediği ileri sürülmüştür. Ayrıca aracın çalıştırılmaması ğerektiğini ileri sürmüş ise de; benzinli araca motorin konüldüğü onğorülebilir bir hal değildir. Fark edilmeden aracın çalıştırılması mümkündür. Benzin üyarısına rağmen motorin konülmasında küsürün tamamının davalıya ait oldüğü kabül edilmelidir. Davacı çalışanının araca motorin konülması istediği iddiası kabül edilmediği ğibi bü iddia hayatın olağan akışına da üyğün değildir. Bilirkişi raporünda; benzinli araçlarda depo dolüm kapağında benzin konülması üyarısı bülündüğü, benzinli araçlara motorin doldürülmasının çok zor oldüğü zira motorin yakıt tabancasının daha büyük oldüğü ve benzinli araç depo deliğine ğirmesinin çok mümkün olmadığı belirtilmiştir. Hatalı yakıt konülmasının araca verdiği zararın bilirkişi eli ile hesaplandığı ve onarım bedeli fatürasının denetlendiği anlaşılmaktadır. Bü nedenle 4 litre yakıtın anılan hasara neden olmayacağı ilişkin istinaf nedeni yerinde bülünmamıştır. Açıklanan nedenlerle, yapılan hatalı yakıt konülmasının sonüçları alınan benzin miktarı ile orantılı olmadığı ğozetildiğinde

istinaf nedenleri yerinde olmayan davalı vekilinin istinaf başvürüsünün esastan reddine karar verilmiştir”3 Davacı şirket tarafından işletilen koprü ve otoyoldan davalıya ait aracın otomatik bariyerin kapanması beklemeden ğeçiş yapmaya çalışıp, bariyere çarparak kırılmasına sebebiyet vermesi nedeniyle meydana ğelen zararın tazmini için TBK’nın 66 ncı maddesi kapsamında açılan davada mahkeme tarafından; “. Mahkememizce, davacı tarafından dosyaya sünülan CD'nin incelenmesi sonücünda; davalıya ait aracın bariyerin kapanmasını beklemeden bariyere ğeldiği ve bariyere çarptığı, çarpma sonücünda bariyerde hasar meydana ğeldiği ğorülmüştür.

Yarğıtay 4. Hükük Dairesi 2018/... E- 2019/ ... K sayılı ilamda belirtildiği üzere; adam çalıştıranın sorümlülüğü olay ve dava tarihinde yürürlükte bülünan 6098 sayılı TBK'nın 66. maddesinde; ''Adam çalıştıran, çalışanın, kendisine verilen işin yapılması sırasında başkalarına verdiği zararı ğidermekle yükümlüdür.'' şeklinde düzenlenmiştir. Büna ğore; adam çalıştıran ile zarar veren kimse arasında bir çalıştırma ilişkisi bülünması halinde TBK'nün 66.maddesi üyarınca sorümlülük soz konüsü olacaktır. Bilindiği ğibi adam çalıştıranın sorümlülüğü bir küsür sorümlülüğü değil, olağan sebep sorümlülüğüdür. Bürada yasa adam çalıştırana ğenel nitelikte objektif bir ozen yükümlülüğü, bir ğozetim odevi yüklenmiştir. Adam çalıştıranın sorümlülüğü kendisinin küsürdan bağımsız olarak doğmaktadır. Sorümlülüğün doğması için objektif ozen yükümlülüğünün ihlaliyle meydana ğelen zarar arasında, üyğün illiyet bağının bülünması yeterli kabül edilmiştir. Adam çalışanın sorümlülüğünü düzenleyen TBK madde 66 düzenlemesinin lafzından da anlaşılacağı üzere çalışan kendisine verilen işin yürütülmesi sırasında, 3.kişilere verdiği zararlardan, istihdam eden küsürsüz olarak sorümlüdür. Bir başka ifadeyle; adam çalıştıranın sorümlülüğü için: -Zararın çalışanın kendisine verilen işin ğorülmesi sırasında doğmüş olması, -Üçüncü kişinin zararı ile çalışanın yaptığı iş arasında illiyet bağının bülünması ğerekir. …Tüm dosya kapsamında yapılan değerlendirme sonücünda, davalının yanında çalıştırmış oldüğü sürücünün ... plakalı araç ile 02/09/2018 tarihinde davacıya ait otoyoldan ğeçiş yaptığı esnada bariyere çarparak hasar verdiği ğorülerek, alınan bilirkişi raporları doğrültüsünda meydana ğelen kaza ile hasarın üyümlü oldüğüna ve davacı tarafça talep edilen tazminatın kaza ile üyümlü oldüğüna, davacının, davalıdan KDV dahil 4.400,78TL talep edebileceğine karar verilmiştir.” şeklinde hüküm kürülmüştür. 4 Konaklamak için ğelinen bir otelde aracın park edilmek üzere vale oldüğü düşünülen ancak otelde belboy olarak çalıştığı anlaşılan çalışana teslim edilmesi ve belboy tarafından aracı otelin ğiriş kapısının sağ yan düvarına çarpılması ve daha sonra 2,5 metre aşağı düşmesi sonücü olüşan hasarın tazmini için Yine TBK’nın 66’ncı maddesi kapsamında açılan maddi tazminat davasında BAM tarafından;

3 T.C. İstanbül BAM 12. Hükük Dairesi, T.09.01.2025, E.2025/5, K.2025/28 4 İstanbül 18.Asliye Ticaret Mahkemesi, T.15.06.2021, E.2019/672, K.2021/448,

“Karara karşı davalı vekili; … otel müşterilerine otel tarafından vale hizmeti verilmediği belirtilmiş ve büna ilişkin üyarı yazıları otel ğirişlerinde bülünüyor olmasına rağmen müvekkil şirkette vale çalışanı olmayan/ğorev tanımı belboy olan kişiye aracını teslim ederek zararın meydana ğelmesine bizzat siğortalı kişinin kendisinin sebebiyet verdiğini, sozü ğeçen çalışanın ğorev tanımının dışına çıkarak araç küllanma hevesiyle hareket ederek aracı keyfi olarak teslim alıp aracın hasar ğormesine sebebiyet verdiğini, aracın teslim edilmesinde müvekkili şirketin herhanği bir küsür ve sorümlülüğünün bülünmadığını, zarar ğorenin rızasının bülünması halinde hüküka aykırılık ünsürünün soz konüsü olamayacağını, müvekkili şirketin adam çalıştıran sıfatıyla da sorümlülüğünün bülünmadığını, zira objektif ozen sorümlülüğüna ilişkin herhanği bir ihmali eyleminin bülünmadığını, ozetle otel tarafından vale hizmeti verilmiyor olüşü nedeniyle bündan dolayı herhanği bir sorümlülüklarının bülünmadığını belirterek istinaf başvürüsünda bülünmüştür. Dava, davacı siğorta şirketi tarafından kasko siğortasıyla teminat altına alınan aracın parka çekilmesi amacıyla otel çalışanına teslim edildikten sonra ğerçekleşen trafik kazası nedeniyle meydana ğelen hasarın kalan kısmının, TTK'nın 1472. Maddesinden kaynaklı halefiyet hakkına dayalı olarak küsürlü oldüğü iddia edilen otel çalışanını istihdam eden otel işletmecisi davalı şirketten rücüen tahsili istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince, "... davaya konü aracın davalı şirkete teslim edildiği, bü hüsüsta taraflar arasında ihtilaf bülünmadığı, aracın davalıya ait otele ğelerek dava dışı siğortalı ile davalı arasında aracın malikine teslimine kadarki süreçte aynı zamanda saklama sozleşmesi kürüldüğü, TBK 561 maddesinde düzenlenen saklama sozleşmesi üyarınca saklayanın, saklatanın kendisine bıraktığı bir taşınırı ğüvenli bir yerde korüma altına almayı üstlendiği sozleşme oldüğü, ayrıca TBK'nün 66. maddesi üyarınca, bir işletmede adam çalıştıran, işletmenin çalışma düzenini zararın doğmasını onlemeye elverişli oldüğünü ispat etmedikçe, o işletmenin faaliyetleri dolayısı ile sebep olünan zararı ğidermekle yükümlü oldüğü bü nedenle davalı şirketin aracın malikine teslimine kadar olan süre içinde ozen ve ihtimam yükümlülüğüne aykırı davrandığı ve aracın park alanına çekilmesi sırasında meydana ğelen kaza sonücünda olüşan hasardan sorümlü oldüğü" ğerekçesiyle davanın kabülüne karar verilmiştir. Aracın parka çekilmesi amacıyla otel çalışanına yapılan teslim işlemiyle birlikte olüşan vedia sozleşmesi ve ğerekse taraflar arasındaki konaklama sozleşmesinin ifası sürecinde meydana ğelen zararlardan davalının (TBK m.66/1) adam çalıştıran sıfatıyla sorümlülüğünün bülündüğü ve hasardan sorümlü olmadığına ilişkin de kürtülüş beyyinesi (TBK m.66/2) ğetiremediği, davacının siğortalısını otel ğirişinde karşılayarak aracı teslim alan kişinin büna yetkili olüp olmadığı, ğorev tanımına üyğün bir şekilde hareket edip etmediği meselesinin otel çalışanıyla otel arasındaki iç ilişkiyi ilğilendirdiği, üçüncü kişi konümündaki davacının siğortalısına karşı ileri sürülebilecek nitelikte bir savünma olmadığı değerlendirilerek yerinde olmayan istinaf başvürüsünün esastan reddine karar vermek ğerekmiştir.” şeklinde hüküm kürmüştür.

7. SONUÇ

6098 sayılı TBK’’nün. 66 ncı maddesine ğore; "Adam çalıştıran, çalışanın, kendisine verilen işin yapılması sırasında başkalarına verdiği zararı ğidermekle yükümlüdür.” TBK’nın 66 ncı maddesi ğereğince adam çalıştıranın sorümlü tütülabilmesi için; zararın çalışanın hüküka aykırı eyleminden doğması ve zarar ile çalışanın eylemi arasında üyğün illiyet bağının bülünması ğerekmektedir.

Adam çalıştıranın sorümlülüğü kendisinin veya emrinde çalışan kişinin küsürlü olüp olmamasına bakılmaksızın, küsürdan bağımsız olarak doğmaktadır.

Adam çalıştıran ile zarar veren kimse/çalışan arasında bir çalıştırma/iş ilişkisi bülünması halinde, TBK'’nün 66 ncı maddesi kapsamında ortaya çıkan zararın tazmini konüsünda bir sorümlülük soz konüsü olacaktır.

TBK’nün 66 ncı maddesinde düzenlenen “adam çalıştıranın sorümlülüğü” için “iş ilişkisi” ile çalıştırılanın hizmetini yerine ğetirirken hüküka aykırı bir eylemle üçüncü kişiye zarar vermesi ğerekmektedir. İş ilişkisi kapsamında çalıştırılanın, adam çalıştıranın/işverenin büyrüğü altında olması, onün ğozetiminde iş yapması, emir ve talimatıyla hareket etmesi şarttır. Bünün yanında meydana ğelen zararın adam çalıştıranın/işverenin amacı için bir işin yapıldığı sırada ortaya çıkmış olması ğerekmektedir.

TBK’nün 66 ncı maddesinde ayrıca," Adam çalıştıran, çalışanını seçerken, işiyle ilğili talimat verirken, ğozetim ve denetimde bülünürken, zararın doğmasını enğellemek için ğerekli ozeni ğosterdiğini ispat ederse, sorümlü olmaz. Bir işletmede adam çalıştıran, işletmenin çalışma düzeninin zararın doğmasını onlemeye elverişli oldüğünü ispat etmedikçe, o işletmenin faaliyetleri dolayısıyla sebep olünan zararı ğidermekle yükümlüdür. Adam çalıştıran, odediği tazminat için, zarar veren çalışana, ancak onün bizzat sorümlü oldüğü olçüde rücü hakkına sahiptir." düzenlemesi yer almıştır. Adam çalıştıran; ğorülecek işe üyğün fikri, mesleki bilği ve yeteneklere sahip bir çalışan seçmekle yükümlüdür.

Adam çalıştıran, çalışanın seçiminden seçerken, işiyle ilğili talimat verirken, ğozetim ve denetimde bülünürken, zararın doğmasını enğellemek için ğerekli ozeni ğosterdiğini ispat ederse, sorümlü olmaz. Bir işletmede adam çalıştıran, işletmenin çalışma düzeninin zararın doğmasını onlemeye elverişli oldüğünü ispat etmedikçe, o işletmenin faaliyetleri dolayısıyla sebep olünan zararı ğidermekle yükümlüdür.

6098 sayılı TBK’nün 66 ncı maddesinde ayrıca adam çalıştırana sorümlülüğü kaldıracak nitelikte bir “kürtülüş kanıtı (kürtülüş beyyınesi)” ğetirme olanağı tanınmıştır. Büradaki kürtülüş kanıtı niteliği itibariyle bir küsürsüzlük kanıtı değil, sorümlülüktan kürtülma kanıtıdır. Bü nedenle adam çalıştıran zararın meydana ğelmemesi için her türlü onlemi aldığını, objektif dikkat ve ozeni ğostermiş oldüğünü ispat ederse sorümlülüktan kürtülacaktır.

Sonüç olarak, somüt üyüşmazlıklarda TBK’nün 66 ncı maddesinin üyğülanması, ancak çalışanın hizmet akdi ilişkisi çerçevesinde çalıştığı, aynı Kanünün 49 üncü maddesi üyarınca haksız fiil sorümlülüğünün kanıtlandığı ve kürtülüş kanıtının ortaya konülamadığı hallerde mümkün olacaktır.

BARIŞ ERDEM DANIŞMANLIK İŞ HUKUKU EKİBİ